Saigon tháng 3...

Bữa cơm trong một gia đình.

Gánh bún thịt nướng bên đường.

 

Công trường Quách Thị Trang trước chợ Saigon (chợ Bến Thành).

Chợ Cũ phía bên đường Hàm Nghi.

 

Tòa nhà trụ sở Công ty Hỏa xa nhìn xéo sang chợ Bến Thành.

 

Nhà thờ Đức Bà.

Công viên trước rạp Rex và trục đường Nguyễn Huệ, nhìn từ Tòa Đô Chánh.

 

Ảnh lớn là Thương xá Tax nhìn từ Eden, dãy kiosque trên đường Nguyễn Huệ, ảnh nhỏ là chiếc Velo Solex, phía sau là chiếc xe Huê Kỳ màu đen.

Hội trường Diên Hồng, tòa nhà Thượng Nghị Viện, nơi Bến Chương Dương.

Những chiếc ghe neo đậu bên bờ kênh, trên nóc ghe có bàn thờ ông Thiên.



Saigon đã tháng 3, vẫn còn mùa xuân nhưng trời đã khá oi bức để chuẩn bị cho tháng 4, tháng 5 và suốt cả một mùa hè ngột ngạt, rồi sau đó là những cơn mưa bất chợt, ào ạt trong thành phố. Tôi có những ký ức suốt đời không thể nào quên trong những ngày tháng 3, tháng 4 này. Những ngày này của ba mươi lăm năm về trước, tôi vừa rời khỏi Kontum xuôi về miền duyên hải, trên liên tỉnh lộ 7, con đường có từ thời Pháp đã bị hư hỏng nặng vì chiến tranh và bỏ hoang, nối từ cao nguyên Trung phần xuống miền đồng bằng Phú Yên nhỏ hẹp, qua những nơi heo hút như Phú Bổn, Cheo Reo, Sơn Hòa, Sông Ba... Tôi sẽ không nói lại những gì đã trải qua, chứng kiến, trong suốt những ngày địa ngục ấy.

Khoảng thời gian 20 ngày để tôi về đến Saigon vào cuối tháng 3, đầu tháng 4, 20 ngày di chuyển bằng xe nhà binh, cuốc bộ, bằng ghe thuyền, được trực thăng bốc ở giữa rừng, rồi leo lên xe lửa, và trong 20 ngày ấy là pháo kích, bom đạn, đụng độ, sợ hãi, đói khát và chết chóc... cho đến khi đặt chân đến Saigon, mới hay mình vẫn còn sống sót...

Saigon tháng 3, sáng nay nhận được Email của người bạn từ Mỹ, cùng những hình ảnh của những tấm bưu thiếp chụp về Saigon mấy mươi năm về trước. Bữa cơm của một gia đình bình thường, trong mâm cơm dễ dàng nhận thấy không có bóng dáng người cha, có thể cha của mấy đứa bé đang ngồi ăn cơm trên bàn ấy đang ở đâu đó vùng 1, vùng 2, hoặc đã ở... vùng 5 (tử trận), như cách gọi khôi hài thời ấy. Những hình ảnh khác, người bán hàng rong vỉa hè, công trường Quách Thị Trang trước chợ Bến Thành, cảnh buôn bán ở chợ Cũ. Những tòa nhà như trụ sở Công Ty Hỏa Xa phía đường Hàm Nghi, Nhà Thờ Đức Bà, Thương xá Tax, Hội trường Diên Hồng của Thượng Viện, cùng những cảnh như xe ngựa, xích lô, xe Huê Kỳ, Velo Solex, ghe thuyền... của một Saigon cũ...

Saigon của một tháng 3 nóng bỏng, người từ các nơi trốn chiến tranh đổ về đông nghẹt, tôi lang thang buổi trưa trên phố chợt gặp người bạn thời còn đi học. Cái cảm giác vui mừng đổ ập. Sao? Cứ tưởng H. không về được. Cười, Cũng tưởng là như thế, cái số nó chưa tới. Bạn làm ở Tòa Đô Chánh gần đó, tin chiến sự tới tấp bay về, rối bời... Quán café Givral buổi trưa nơi góc Tự Do vẫn đông người, cả Tây, Mỹ... Tôi và bạn ngồi đó, bạn uống cacao sữa còn tôi café đen và cùng ăn mấy cái bánh croissant. Mấy năm rồi tôi và bạn không gặp lại. Tôi đi xa quá, chân trời góc biển sống chết vô chừng... Còn bạn ở thành phố học xong đại học ra đi làm... Bạn hỏi tôi nhiều thứ, tôi bây giờ trông khác với cái bộ quần áo kaki nhuộm đỏ đất basante trên người, rồi bạn cũng nói về chiến cuộc, nghe đâu người ta đang chuẩn bị cho một cuộc di tản ra nước ngoài... Buổi trưa qua đi, tôi và bạn đi bộ qua dãy phố đầy nắng, và đấy là lần cuối cùng tôi gặp lại bạn...

Cũng vẫn Saigon của một tháng 3, cũng vẫn cái nắng gay gắt, vẫn những quán café, vẫn bạn bè.

Thời gian lững lờ trôi...

--> Read more..

Loanh quanh...

Mới đây cuối năm, tết, rồi sắp sửa hết một tháng giêng. Thời gian qua vun vút, người ta nói khi còn trẻ thời gian trôi qua như con ngựa đi bước một, tuổi trung niên thời gian như con ngựa phi nước kiệu, lúc về già thì thời gia trôi qua như con ngựa phi nước đại...

Mấy ngày hôm nay trời đất có vẻ bớt nóng hơn mấy ngày tết, nhưng cũng oi quá, đọc báo đâu đó hết nơi này đến nơi khác động đất, còn có cả sóng thần, số người chết lên đến hàng ngàn, hàng trăm ngàn... Ở trong nước rừng bốc cháy cả  ngàn hecta, sông ngòi cạn kiệt, đến như sông Mekong nhiều nơi chỉ còn lấp xấp nước, nghe đâu tại các nước đầu nguồn thi nhau làm thủy điện. Trách chi "đàn anh" Trung Hoa làm mấy cái to tướng chặn dòng chảy, ảnh hưởng đến các xứ "anh em" nhỏ bé. Chỉ nguyên cái tỉnh Quảng Nam ở xứ ta thôi đã có khoảng 60 cái dự án thủy điện, 60 chứ không phải là 6 hay 8, làm sao mà không lũ lụt cuốn trôi cả một ngôi làng?

Chiều trôi qua, một quán café vắng, một nhà thương nhỏ nhưng đông nghẹt người, một đường phố ồn ào đầy ắp xe cộ... thời gian trôi, lững lờ như dòng nước đen của con kênh trong lòng thành phố. Cuộc đời vô thường, người ta nói như thế, rồi vô thường trở thành cái thường, bình thường và tầm thường. Đường vào chùa Hương không còn thấy rừng mơ, thay vào đó là những quán treo lủng lẳng thịt thú rừng, nai có, hoẵng có, cả chồn, nhím, lợn rừng, và người đến chùa sau khi chen lấn bở hơi tai, lễ bái, rải tiền lẻ, đốt và hít khói hương mù mịt, hân hoan ra về với niềm tin thăng quan tiến chức, ăn nên làm ra, cùng vài ký thịt rừng làm quà hay cho bữa nhậu sắp tới.

Một ngày sắp hết, cái đồng hồ quả lắc lên dây cót mấy mươi năm ở góc nhà buông những tiếng chuông chậm rãi, rời rạc...

 

--> Read more..

Đá.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hôm tết ở Hội hoa xuân có trưng bày những viên đá rất đẹp, đủ màu sắc, hình dạng, vân, hoa... Tôi có chụp một số, hôm nay đưa lên cho các bạn xem chơi, nói về người chán quá...

--> Read more..

Lễ hội...

 

 

 

 

Những ảnh trên là của báo Tuổi Trẻ.

 

 

Ảnh của báo mạng Thể Thao & Văn Hóa.

Tôi đọc báo thấy nói ở nước ta một năm có khoảng 500 lễ hộ chính thức, nghĩa là lễ hội có thương hiệu, còn nếu tính tất cả mọi thứ gọi là lễ hội lớn nhỏ, từ cấp thôn xóm làng xã... cho đến cấp quốc gia thì có khoảng 8.000 (tám ngàn) lễ hội trong một năm, bình quân một ngày hơn 20 lễ hội các cấp, về đủ mọi thứ, thập cẩm, linh tinh...

Quả là một con số đáng nể, đáng phải suy nghĩ cho một đất nước vẫn còn được kể là nghèo... Lễ hội là một thứ không thể thiếu của con người, ở nước ta lễ hội đã có từ ngàn xưa, bắt nguồn là một nước nông nghiệp, mùa xuân là mùa người nông dân nghỉ ngơi sau khi đã thu hoạch xong ruộng lúa, mùa màng, tiết trời mát mẻ, hoa lá xanh tươi. Cho nên hầu hết các lễ hội đều tập trung vào mùa xuân, cũng là lúc trong nhà có của ăn của để, con người rảnh rỗi, lúc ấy làng nước thôn xóm nơi nơi tổ chức lễ hội. Có những lễ hội (ngày xưa thường chỉ gọi là hội, ít dùng đi kèm với chữ lễ), để tưởng nhớ tiền nhân, những vị anh hùng đã có công dựng nước, giữ nước, chống ngoại xâm... Có những lễ hội mang tính chất tín ngưỡng, tôn giáo, hoặc để ghi nhớ công ơn những vị đã có công truyền dạy nghề cho dân chúng... Có những lễ hội thuần túy vui chơi, hoặc để  chứng tỏ cái dũng mãnh của nam giới (hội vật), hay cái khéo léo của nữ giới (hội thi thổi cơm)...

Ngày xưa có lẽ dân chúng còn nghèo, của cải còn ít, nên những lễ hội thường chỉ do làng xã, đình chùa tổ chức, ít tốn kém. Trong hội có thi, những giải thưởng chỉ là vuông lụa đào, miếng trầu... lấy tinh thần vui chơi, thượng võ... là chính. Rồi một khoảng thời gian khá dài, lễ hội dần dần biến mất khỏi đời sống xã hội, người ta cho lễ hội là một thứ không cần thiết, sản phẩm của phong kiến, của tiểu tư sản, của mê tín, của ăn chơi đua đòi... lễ hội chỉ tổ tốn công tốn của, tốn thời gian, tốt hơn hết để dành những thứ ấy cho công cuộc chống ngoại xâm, cho sản xuất...

Bây giờ đất nước thanh bình, lễ hội lại được cổ xúy, phục dựng, 8.000 lễ hội trong một năm, đủ mọi thứ thập cẩm, từ lễ hội tưởng nhớ các vua Hùng, đâm trâu, chọi trâu, cầu ngư, đua bò... cho đến lễ hội bánh chưng bánh tét, hay cái tách cà phê to nhất... Nhân dân khắp nơi tha hồ mà vui chơi lễ hội, nhưng rồi chuyện gì xảy ra? Mấy ngày nay báo chí đã nói nhiều về những lễ hội ấy. Hội khai ấn đền Trần ở Nam Định, có cả quan chức cao cấp chính phủ về tham dự đích thân đóng ấn, năm nào cũng thế, càng ngày càng hỗn loạn. Người ta đánh đấm nhau, giành giựt, giẫm đạp lên nhau để mong  "thỉnh" được một con dấu cầu may, để mong được thăng quan tiến chức (thỉnh bằng tiền, nghe nói mấy chục ngàn đồng một con dấu). Hội Lim hát quan họ, hát thì ít, nhếu nháo kiếm chác thì nhiều... lễ hội chùa Bà Bình Dương chỉ trong mấy ngày đầu năm nghe nói đã thu vào cả mấy chục tỉ đồng, nhưng một ngày có mấy chục người đi lễ bị móc túi mất tiền, mất điện thoại di động... Nơi nào có lễ hội là có đủ mọi thứ tệ nạn ở đó, cờ bạc, ăn mày ăn xin, lễ bái nhang khói nghi ngút, người ta nghĩ rất ngô nghê và đơn giản, lễ vật nhang khói càng nhiều, thì càng được thần thánh chứng giám, thật khôi hài vì thần thánh tự nhiên mang bộ mặt của một ông quan... tham, và vô khối là rác rưởi... chặt chém bắt bí gởi xe cộ, mua bán nhang đèn vàng mã...

Lễ hội bây giờ nhiều quá, sau hồi cấm đoán thì tới hồi buông lỏng, đi từ thái cực này sang thái cực khác. Lễ hội lẽ ra là nơi để thể hiện cái văn hóa, thì ngược lại, con người đang biến nó thành một thứ... tệ nạn, buôn thần bán thánh, và điều này do đâu? Thần thánh nếu có, chắc cũng đã phải bỏ chạy khỏi những lễ hội kiểu này từ mấy đời rồi.

 

 

--> Read more..

Niềm tin.

Từ tết đến giờ lang thang nơi đình đền chùa miễu, tôi thấy nơi nào cũng đông nghẹt người đến khấn xin cầu khẩn, nơi nào cũng nghi ngút khói nhang, giấy tiền vàng bạc đốt đỏ rực. Hình như bây giờ niềm tin của con người vào thánh thần, vào đấng siêu nhiên vô hình rất cao. Tôi nhớ thuở còn bé thỉnh thoảng ghé chùa chơi thường là vắng lắm, bởi chùa chiền là nơi thanh bần lạc đạo. Thỉnh thoảng chỉ có vài cụ bà rủ nhau đến thắp nén nhang, nghe kinh, có khi dắt thêm vài đứa cháu nhỏ ham đi chơi theo cho vui, và khi được sư cụ ở chùa cho cái oản làm bằng bột gói bằng giấy bóng kiếng xanh đỏ thì thích lắm. Ngay cả ngày tết nhà chùa cũng chỉ đông người đến thắp nhang hơn chút ít, bá tánh đến chủ yếu là vì đầu năm xuất hành, ghé chùa lễ Phật để lấy cái phước...

Bây giờ những nơi ấy ngày tết đông vô kể, nam phụ lão ấu, cờ xí đèn hoa rợp trời, tiếng kinh kệ vang rền qua những cái loa to tướng, người ta thắp nhang đèn phát khiếp, mù mịt là khói, người nọ lạy lưng hay... mông  người kia, bó nhang mới cắm chưa kịp quay đi đã có người nhổ bỏ quăng ngay vào chậu, hay cái thùng phi nước bên cạnh. Người ta đến những nơi ấy để làm gì? Chắc chắn không phải là để vãng cảnh chùa, tìm nơi thanh tịnh cho tâm hồn... như bài thơ Chùa Hương của Nguyễn Nhược Pháp xưa kia. Có lẽ bá tánh đến là để cầu cho gia đạo bình an, tình duyên may mắn, hanh thông trong làm ăn, thăng quan tiến chức, phát tài phát lộc... Và cũng chắc chắn người ta tin lắm những lời cầu khẩn của mình sẽ được những đấng vô hình chứng giám, thông qua bao nhiêu là nhang khói vàng bạc đốt ra tro.

Hình như khi con người ta không còn tin vào những gì hữu hình ngay nơi cuộc sống, thì quay ra đặt niềm tin vào những cái vô hình xa xôi...

--> Read more..