Trời nóng đã luôn, gần giữa tháng 5 tây mà trời vẫn cao vun vút chỉ thấy nắng và nắng, mọi năm giờ này là đã mưa gió lai rai, nghe nói nhiều nơi sông rạch ao hồ khô cạn, nguời dân không có nước mà xài nói chi đến trồng cấy, thời xưa mà như vầy chắc vua quan đã đăng đàn xã tắc mà cầu mưa.
Tôi có một bà bác đã quá vãng (giờ này chắc chắn bà đang đi lễ nhà thờ trên thiên đường), bà không có gia đình riêng, thời nhỏ bà đã có một thời gian dài sống trong nhà dòng nên rất ngoan đạo, nhất nhất việc gì xảy ra cho bản thân hay cho xã hội bà cũng đều kết luận có một câu "Đấy là ý Chúa", sau đó thì bà đến nhà thờ cầu nguyện, khi về già không còn làm việc nữa một ngày có khi bà đến nhà thờ 2 lần, sáng và chiều, đấy là niềm vui của bà trong cuộc sống. Bà cũng thường đọc nhật báo, và cũng chỉ dừng lại ở mục "xe cán chó, chó cán xe", nếu như thời nay bà mà đọc được những tin tức kiểu như hành hạ trẻ con, vợ chồng hại nhau, hay xã hội ly tán... bà sẽ ngoặc ngay những chuyện này vào chuyện nắng nóng "Con người bây giờ sống tội lỗi quá nên Chúa phạt".
Thuở tôi còn nhỏ thì bà sống cùng gia đình tôi, bà đi dạy học cho một trường mẫu giáo của mấy ông cha, và dạy cho con nít biết đọc chữ rất nhanh và giỏi, anh chị em tôi gần mười đứa trong nhà đều học vỡ lòng "khai tâm" ở bà, phương pháp dạy ở bà rất đơn giản, không "bác học" như trường lớp bây giờ, học mà như chơi, như hát chứ không phải học chữ "A, B, C là 3 chữ đầu Ư và Ơ là chữ có râu...", cứ thế mà trẻ con nhận được hai mươi mấy chữ cái và biết đọc hồi nào không hay.
Trong một gia đình xưa tôi nhớ vai trò của người mẹ rất lớn (nhất là ở thành phố), bởi người cha đi làm lo sinh kế suốt ngày, người mẹ ở nhà chỉ lo chợ búa cơm nước, và dạy dỗ con cái. Trong nhà tôi cũng thế, mẹ tôi (em ruột của bà bác kể trên, cầu cho cụ khỏe mạnh sống lâu trăm tuổi) nay đã ngoài tám mươi, lo toan gì trong gia đình cũng là người mẹ, những bà cụ ngày xưa thường không được học hành gì nhiều, thường chỉ lớp ba trường làng, vừa đủ biết đọc biết viết, và những bà mẹ thường dạy dỗ con cái bằng ca dao tục ngữ. Mẹ tôi cũng thế, không được học nhiều nhưng cụ lại nhớ rất nhiều ca dao, hát ru. Cách nay mấy chục năm nửa thế kỷ làm gì có máy cát sét, máy nghe nhạc vặn lên cho con nít nghe như bây giờ, con cái lớn lên trong tiếng võng đưa kẽo kẹt và tiếng hát ru của bà mẹ, với người miền Bắc như bà cụ tôi thì "Cái cò cái vạc cái nông, ba cái cùng béo vặt lông cái nào...", hoặc "Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa, có nàng Tô Thị có chùa Tam Thanh...", hay hát theo điệu cò lả "Con cò bay lả bay la, bay từ cửa phủ bay ra cánh đồng...".
Nhà anh em đông tránh sao được chuyện giành ăn, giành đồ chơi, kèn cựa... đôi khi cụ cũng phải dùng đến roi vọt, cụ không thuyết giảng dài dòng, chủ yếu vẫn là những câu ca dao tục ngữ dạy dỗ "Ăn trông nồi ngồi trông hướng", "Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau", "Giấy rách phải giữ lấy lề", "Đi đâu mà vội mà vàng, mà vấp phải đá mà quàng phải dây", "Bán anh em xa mua láng giềng gần"... Khi đã lớn lớn đôi khi thấy cách dạy dỗ của các cụ là "cổ hủ", nhưng ngày đó không dám cãi lại cha mẹ như trẻ bây giờ, thời đó có khi học đại học hay có gia đình rồi rồi mà vẫn sợ cha mẹ một phép.
Bây giờ cụ đã bắt đầu lẫn, nhiều khi chuyện này nói sang chuyện nọ, và thế hệ chúng ta cũng đã bắt đầu bước sang tuổi già, mỗi thời có một cách suy nghĩ khác, con cái chúng ta cũng thế, cái bất tử của con người không phải ở chỗ sống mãi mãi, mà là tiếp nối, đời này tiếp nối đời nọ...
