Hôm nay đọc mấy tờ báo giấy và cả báo mạng, thấy có tin như thế này "Người Việt lạc quan về tương lai". Không phải là tin tức từ các hãng thông tấn... vỉa hè, hay cà phê cóc đâu nhé, tin của Viện dư luận BVA và Tổ chức quốc tế Gallup đưa đàng hoàng, mà không những lạc quan, người Việt còn được xếp đứng đầu trong nhóm 10 nước lạc quan nhất thế giới, và người Pháp được xếp là dân tộc bi quan nhất thế giới.
Trước khi nói tiếp vấn đề, tự nhiên tôi chợt nhớ lại một câu chuyện vui về bi quan và lạc quan, câu chuyện này chắc cũng có nhiều người biết, chuyện như thế này: "Thời còn đi khai phá thuộc địa, ông chủ một hãng giày ở Châu Âu mới gởi 2 nhân viên dưới quyền sang một xứ Châu Phi, xem xét cơ hội làm ăn của hãng. Người thứ nhất sang tới nơi, sau mấy ngày đi tìm hiểu, đánh một bức điện tín với nội dung "Không hy vọng gì cả, ở đây chẳng có ai đi giày". Người thứ hai cũng bỏ mấy ngày đi khảo sát, đánh một bức điện về hãng "Cơ hội làm ăn lớn, ở xứ này chưa một ai có giày".
Chẳng biết sau đó hãng giày Châu Âu này có làm ăn gì được ở cái xứ Châu Phi đó không? Nhưng qua câu chuyện này chúng ta rút ra được một điều, đấy là cách nhìn của mỗi người với sự việc, người thứ nhất, có lẽ là người không lạc quan, ông ta cảm thấy chán nản ngay khi không thấy người bổn xứ đi giày, họ không đi giày thì còn mong gì bán được giày cho họ cơ chứ? Chắc ông ta lập luận như vậy. Còn người thứ hai, có lẽ là người lạc quan, mắt ông ta sáng lên khi thấy dân bổn xứ chưa có giày để đi, chỉ cần năm, mười phần trăm trong số họ chịu mua giày là hãng của ông ta... trúng lớn. Cùng một vấn đề, nhưng mỗi một người có một cái nhìn và suy nghĩ khác...
Trở lại chuyện "Người Việt lạc quan", trong cơ quan tôi cũng có vài người đọc báo tin này, có người nói, đúng là Tây đi khảo sát chuyện Ta, lạc quan sao nổi, vật giá leo thang từng ngày, sáng mở tờ báo ra đọc, thấy vàng đã nhảy lên thêm mấy trăm ngàn một lượng, nói chi đến vàng là chuyện xa xôi, mua gói xôi, hay khúc bánh mì thịt cũng đã tăng thêm một ngàn... Ra đường trời nắng thì bụi bặm mù trời, đường xá đào lên đào xuống cứ mấp mô còn hơn cái đường làng, trời mới mưa một tẹo đâu đâu cũng như con sông, cướp giật, lừa đảo như rươi... Xứ gì mà thuốc chữa bệnh và sữa cho trẻ con, người già là đắt nhất thế giới, rồi còn trăm thứ chuyện bà giằn khác nữa, xã hội đảo điên, điên đảo, dân gì mà chẳng còn tí lịch sự, ra đường chỉ tranh với giành, 2 tiếng xin lỗi và cám ơn bây giờ hầu như biến mất, người ta sẵn sàng nhào vào nhau ẩu đả chỉ sau một cái va chạm xe nhẹ... vân vân và vân vân... Làm sao mà lạc quan nổi cơ chứ?
Anh bạn ấy nói thế cũng đúng, tôi cũng chẳng muốn tranh cãi làm gì, nhưng mà tôi lại nghĩ khác anh bạn kia, hẳn là như thế rồi, người Việt bao nhiêu đời nay chịu đựng đủ thứ, đâu có phải chỉ những thứ như anh bạn nói, xưa nay cái ghê gớm nhất dân ta phải chịu đựng là chiến tranh, bao nhiêu ngàn năm dựng nước chắc cũng gần từng ấy năm dân ta phải chịu cái khổ sở, mất mát do chiến tranh đem đến, người thân mất, nhà tan cửa nát, gia đình ly tán... Kế đến là thiên tai, mưa bão, lũ lụt... rồi kể cả nhân tai nữa, quan lại, cường hào ức hiếp, tham nhũng, bất công, cứ thử cầm cái đơn ra phường thôi, nhiều khi đã muốn nổi đóa... ôi thôi, đủ thứ, đủ kiểu hành dân... Nhưng mà chừng như chính những điều đó, tất cả những gì không may đó, đã lại hun đúc cho dân ta cái tính lạc quan, làm sao mà không lạc quan để mà tiếp tục cuộc sống, hãy cứ xem bà mẹ Việt Nam trên một trăm tuổi, đã từng nhận được tin báo tử của mười một người con trong chiến tranh, nếu không lạc quan làm sao người mẹ bất hạnh này sống nổi? Và hãy cứ thử nhìn người dân Tây, dân Mỹ xem, họ quen sống trong sung sướng, chỉ lên giá vài phần trăm cà chua, khoai tây, là dân chúng đã xuống đường biểu tình...
Cũng có thể là người mình luôn có tính lạc quan... tếu, nhất là ở nơi mấy ông... nhậu, chuyện gì mấy ông nhậu cũng mang ra cười đùa nơi bàn nhậu được, hay như một tin ngắn khác trên báo, Hội An mới nghiên cứu mở thêm tour du lịch... chèo thuyền chở du khách dạo phố mùa nước lũ (chuyện thật, ắt hẳn đấy là suy nghĩ của những người lạc quan tếu, nhưng dù tếu đi nữa cũng hay lắm).
Chắc chắn người Việt mình lạc quan nhất thế giới rồi, tôi đồng ý với điều tra của Viện dư luận BVA và Tổ chức quốc tế Gallup, coi như một tin vui để chúng ta bước vào năm mới, thập kỷ mới, dẫu gì hãy cứ lạc quan lên các bạn...
