Một chuyến đi thú vị (phần cuối).

 
Đứng bên bìa trái là Cô Ba (người quản lý khu Nhà Lớn Long Sơn).

Cô Ba (bìa trái), ông Paul (giáo viên hướng dẫn 2 sinh viên Mỹ), John và Marina (sinh viên thực tập bộ môn nhiếp ảnh & Văn hóa phương Đông).

 
Cúng xong (từ ở đây gọi là Khỉnh), du khách được mời vào bàn.

Anh chàng SV John, người có khuôn mặt và vóc dáng của Chúa Jesus.

Cô SV Marina, không hề sợ sình lầy.

Cô bán hàng bên những lọ mắm cá đặc sản của Long Sơn.

Một người dân đang đan lưới trong nhà.

Ghe đánh cá.

Phơi cá.

Phần cuối của chuyến đi thú vị này tôi muốn nhắc đến một vài người, thứ nhất là Cô Ba, người đứng đầu của khu Nhà Lớn Long Sơn, một phụ nữ có lẽ đã ngoài bảy mươi, có khuôn mặt hiền hậu, đối xử với khách phương xa thật thân tình. Hôm đến vì nhóm có quen biết trước, nên sau khi chào hỏi, nhóm tỏa đi chụp hình ảnh cảnh sinh hoạt, bày biện lễ cúng, lát sau khi những người trong Đạo đã cúng xong (nơi đây gọi là Khỉnh), nhóm cũng đến chánh điện để Khỉnh Ông, ngoài Cô Ba ra theo tục lệ chỉ nam giới kể cả du khách mới được vào khu vực chánh điện (không được chụp hình những bàn thờ).

Những người bạn Mỹ trong nhóm gồm 1 vị giáo viên hướng dẫn tên Paul (nghe như tên Tây), và 2 sinh viên 1 nam 1 nữ tên John và Marina. Anh chàng John có khuôn mặt và vóc dáng trông tựa như Chúa Jesus, ốm, cao lêu nghêu chắc đến 1,90m, tóc vàng để dài, như một gã hippy của thập niên 60 - 70 thế kỷ trước. Cô SV Marina cũng khá cao, đẹp. Nhóm Anam mít (có tôi) chẳng có gì đáng nói. Điều tôi muốn nói thêm ở đây là cách làm việc của những người Mỹ, họ chụp hình ảnh, tiếp xúc với người dân bản xứ rất hồn nhiên, nhưng cũng rất chuyên nghiệp, ngoài chụp ảnh họ còn mang theo máy ghi âm để ghi lại những âm thanh, giọng nói, họ cầm đũa gắp đôi khi rớt lên rớt xuống tạo ra những trận cười vui vẻ. Đặc biệt họ chẳng ngại gì cả, lội xuống bùn sình để chụp hình họ cũng lội tuốt, thật đáng nể.

Cũng nên nói qua về những người dân ở đảo Long Sơn này, đa số họ làm nghề biển, buôn bán nhỏ. Điều tôi rất thích là cái chất phác hiền hậu của họ, nét đặc trưng của người dân quê Nam bộ... Chắc chắn tôi sẽ còn trở lại nơi này...

--> Read more..

Một chuyến đi thú vị (phần 2).

Ngôi Nhà Lớn của Đạo Ông Trần.

 
Trung tâm ngôi Nhà Lớn nhìn từ trên cao, một bên là Lầu Tiên (căn gác màu xanh) một bên là Lầu Phật. Ở giữa là một khoảng sân trong.

 
Một ngôi nhà trong khu Nhà Lớn.

Một ngôi nhà khác, nhà chính xây dựng từ xưa, cột gỗ, vách gỗ.

Bàn thờ bên trong một gian nhà xưa.

 
Bộ bàn ghế gỗ cẩn xà cừ chạm trổ Bát Tiên rất đẹp tương truyền sinh thời vua Thành Thái đã dùng.

 
Bát hương cổ bằng đồng.

 
Bình cẩn xà cừ đựng ấm trà xưa.

 
Trầu và cau trồng trong vườn.

 
Đu đủ sai trái.

Phơi tương trong sân. 

 

 
Rổ, rá, nón, thúng treo trên vách.

 
Nọc cấy lúa.

Trong Entry này tôi muốn giới thiệu sơ qua những hình ảnh về ngôi Nhà Lớn của Đạo Ông Trần. Khu vực nhà thờ của Đạo được tập trung trong một quần thể kiến trúc cũ, mới, gọi là Nhà Lớn. Những ngôi nhà bên trong ngôi Nhà Lớn đa số đều được xây dựng ngót một trăm năm nay, bằng gỗ, vách ván, cột gỗ, gác gỗ... Có khu điện thờ chính, phụ, khu bếp, nhà ở, có Lầu Tiên, Lầu Phật... Những vật dụng bên trong khu nhà cũng thế, bếp đun bằng củi, bàn ghế gỗ, thúng mủng cũ kỹ... Vào đó, nhìn những người dân chất phác làm việc hay ngồi hút thuốc, uống trà,  như trở về thuở Nam bộ khẩn hoang trăm năm trước.

Ở ngôi Nhà Lớn có những kiến trúc bằng gỗ đã lâu đời may còn giữ được, chủ yếu là gỗ mộc đã lên nước bóng láng, hoặc đánh vẹc ni màu nâu sậm, hợp với những đồ đạc cũ xưa màu tối, mái ngói âm dương của ngôi nhà. Khu mặt tiền nhà có lẽ xây bằng gạch sau này, bây giờ sơn nước những màu sáng trông lạc điệu. Bên trong ngôi Nhà Lớn có một khu vườn nhỏ, ở đó trồng cau, trầu, dừa, đu đủ... xanh mướt, tương phản với màu nâu đỏ của mái ngói, màu gỗ đánh vẹc ni. Hôm đến trên sân phơi những chậu sành và khạp tương...

Một nơi chốn thanh tịnh, khá kỳ lạ giữa thời buổi tân thời...

--> Read more..

Một chuyến đi thú vị.

Chân dung những bô lão ở Long Sơn.

Bên trong ngôi Nhà lớn.

Bếp lửa vẫn như cách nay mấy mươi năm.

 
Một cụ bà đang gọt những trái đu đủ.

 

 
Đàn ông, đàn bà ngồi chơi trên những bộ ngựa đã lên nước bóng láng.

 
Quý bà đang sửa soạn mâm cúng.

 
Quý ông bày mâm cúng. 

 

Những đĩa đựng thức ăn cúng.

Sau khi bày biện những đĩa thức ăn cúng trên bộ ván như thế và cúng "sơ bộ", những đĩa này sẽ được mang lên bày trên những bàn thờ.

Cuối tuần trước tôi có một chuyến đi khá thú vị, thực ra đây là một chuyến đi "ké" theo một nhóm nhà nhiếp ảnh, trong đó có vài sinh viên và giáo sư của một trường đại học Mỹ chuyên ngành nhiếp ảnh và văn hóa. Entry này tôi đưa lên một số hình ảnh nơi nhóm đã đến, đó là xã đảo Long Sơn ở Bà Rịa (Vũng Tàu), là nơi có Đạo Ông Trần khá độc đáo.

Tôi chỉ giới thiệu qua về xã đảo Long Sơn và Đạo Ông Trần, vì các các bạn có thể vào Google gõ những từ này sẽ đọc được tất cả những gì liên quan. Đảo Long Sơn là một xã thuộc tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, cách thành phố Saigon khoảng 80 cây số theo quốc lộ 51 (đến ngã 3 Long Sơn vào khoảng vài cây số), trên đường đến Vũng Tàu. Long Sơn là một đảo nhưng nằm sát đất liền, không phải đi bằng tàu thuyền, đến đó chỉ phải qua một cây cầu, khiến ta có cảm tưởng như ở đất liền vậy. Đây là một nơi có cuộc sống khá sung túc, người dân chủ yếu sống bằng nghề biển.

Còn Đạo Ông Trần do ông Lê Văn Mưu lập nên, Ông gốc người Nam bộ vùng Kiên Giang. Thời thanh niên theo giáo chủ Ngô Lợi (Tứ ân hiếu nghĩa) vùng núi Tượng (An Giang) tham gia nghĩa quân chống Pháp. Sau giáo chủ Ngô Lợi mất, nghĩa quân tan rã, bị quân Pháp truy lùng ông phải cùng gia quyến xuống thuyền lánh nạn. Nơi ông đến chính là một miền đất miền đông Nam bộ thuộc tỉnh Bà Rịa. Thoạt đầu (khoảng năm 1891) ông đến định cư tại Vùng Vằng (vùng biển bở phía đông bắc Thị xã Bà Rịa bây giờ), ông làm nghề bốc thuốc chữa bệnh, làm muối... Muối đem bán khắp nơi, xuống miền tây Nam bộ, sang cả Nam Vang...

Suốt gần một thập niên ông không đóng thuế cho người Pháp, và số người theo ông ngày một đông, bị chính quyền dòm ngó. Ông đưa gia đình lánh sang vùng Rạch Dừa được một thời gian ông tiếp tục bị khó dễ. Năm 1900 ông cùng những người thân lại xuống ghe sang vùng Long Sơn lúc bấy giờ còn rất hoang vu. Ông khai phá vùng đất này, làm ruộng muối, ruộng lúa, đánh bắt hải sản. Công việc làm ăn thuận lợi, ông xin phép chính quyền qui tụ người dân, lập ấp, tạo nên vùng đất Long Sơn cho đến ngày nay.

Là người khai phá ra vùng đất mới, ông Lê Văn Mưu không đề ra những tư tưởng gì lạ, trên căn bản của đạo Tứ ân hiếu nghĩa, ông chỉ tiếp tục truyền thống, đạo thờ Phật xen lẫn Lão, Nho, thờ cúng Ông Bà, và tại sao người sau lại gọi là Đạo Ông Trần, là do sinh thời ông thường cởi trần, búi tó, đi chân đất và suốt ngày làm việc, cho nên người dân gọi ông là Ông Trần. Đạo Ông Trần tu theo hình thức cư sĩ, người trong đạo mặc quần áo bà ba đen, đàn ông cũng để tóc dài, búi hoặc xõa tóc. Đạo ít quan tâm đến giáo lý, triết lý, chỉ chú tâm nhiều vào việc thờ cúng, tu thân tích đức, năng bố thí, lấy việc ăn ở nhân nghĩa làm đầu... Trong đạo có 2 ngày lễ lớn là ngày 20 tháng hai âm lịch, là ngày mất của Ông Trần, và ngày trùng cửu, mùng 9 tháng 9 âm lịch. Những ngày mùng một, rằm, cũng có cúng nhưng cúng nhỏ. Ở Đạo Ông Trần có một tục lệ khá đặc biệt là "chết đồng quách", theo quan niệm của Ông Trần khi chết con người đều bình đẳng, nên cả cộng đồng chỉ có một áo quan để ở ngôi Nhà Lớn, khi có người mất thỉnh áo quan về và chỉ được quàn trong một ngày (24 tiếng), sau đó mang đi chôn, người chết được bó chiếu, áo quan mang trở lại Nhà Lớn.

Những hình ảnh bên trên tôi chụp vào cuối tuần trước (mùng một âm lịch), hình ảnh của những tín đồ, và khu Nhà Lớn của Đạo Ông Trần, vào trong khu nhà này, tiếp xúc với những tín đồ mặc quần áo đen, những ông cụ búi tó hút thuốc rê, họ ngồi bỏ cả 2 chân lên ghế hay bộ ngựa, hỏi thăm họ cũng ít khi đọc báo, xem TV... và có lẽ cũng chẳng có internet... Những con người khá đặc biệt giữa thời buổi nhốn nháo này. Chắc chắn tôi sẽ còn trở lại nơi này...

*Tham khảo: nguồn Wikipedia tiếng Việt.

--> Read more..

Pleiku - Mùa hoa Quỳ dại.

Hoa Quỳ dại
                     Pleiku
                                 Chiều nhạt nắng
Nửa cuộc đời ta lỡ để trên cao
Đêm ngồi nhớ tiếng cồng chiêng vang vọng
Đời phù du có tiếc mộng hôm nào

Hoa Quỳ dại
                     Cuối thu
                                   Vàng một cõi
Giữa thinh không rơi xuống nửa vầng trăng
Phố quen quá loanh quanh chân chưa mỏi
Đã nhủ thầm đêm có chở mùa sang

Hoa Quỳ dại
                     Theo ta
                                 Từ muôn thuở
Phơ phất vàng trên những nẻo đường qua
Hồn mục tử tiếc chi trời cố quận
Trăm năm còn ngơ ngác một mùa xưa.

                    

 

                      

--> Read more..

Văn hóa và Văn minh - cái tựa tôi viết ra nghe có vẻ to tát, nhưng thực sự thì tôi chỉ muốn kể ra đây một, hai câu chuyện nho nhỏ trong cuộc sống, như thế này: 1/- Chuyện thứ nhất: buổi tối hôm nọ ngồi xem TV, cái chương trình gì nhỉ? À, Vietnam'S Next Top Model, tức là "cuộc thi tuyển chọn người mẫu", "xêm xêm" kiểu Vietnam Idol bên thi ca hát. Những cô gái "chân dài" tuổi đôi mươi xinh đẹp (dĩ nhiên, dưới mắt tôi, hì hì!) thì không có gì để nói, nhưng cuối chương trình hôm đó cái cô MC trong Ban giám khảo hay Ban tổ chức làm tôi khá sững sờ. Ấy là sau khi các cô gái dự thi đến phần công bố kết quả sẽ phải loại một cô, các cô còn lại tiếp tục vào vòng trong. Cô MC nói thẳng với cô bị loại (đại ý, tôi không nhớ rõ từng câu chữ): Em sẽ phải về phòng thu xếp vali và tức khắc rời khỏi nơi này. Sau câu nói đó màn hình chiếu cảnh cô gái bị loại ấy bật khóc, cả những cô được vào vòng trong cũng có mấy cô ôm mặt khóc. Cô MC đó nói mà không hề cười, nét mặt lạnh tanh không biểu lộ cảm xúc, câu nói như một lời đuổi, không hề có lời cảm ơn hay an ủi người không may... 2/- Chuyện thứ hai: sáng nay (mùng 2 âm), ghé đền Đức thánh Trần cùng bà xã, lễ thánh xong khi ra về có bà cụ (người Bắc xưa) ngồi bán bánh tro, bánh gai... Cụ năm nay chắc cũng cả gần 80, tóc bạc phơ, cụ đã ngồi "ăn mày cửa đền" này mấy chục năm rồi (như cách nói của cụ). Bà xã tôi ghé mua 4 cái bánh gai, cụ nói: Ấy chết cô ơi sao lại mua 4 cái, tứ thì không tốt, cô lấy 5 đi, ngũ phúc đấy. Tôi cùng bà xã hơi ngạc nhiên khi nghe bà cụ bán bánh nói, à, thì ra tứ là "tử", tôi nhìn lại cụ, nét mặt cụ bình thản, hình như không phải cụ muốn "tiếp thị" để bán thêm được một cái bánh, mà chỉ vì cụ muốn điều tốt đẹp đến cho người khác. Bà cụ quê mùa lắm, không biết điều này có phải là văn hóa và văn minh không?

--> Read more..